Wythnos/week 241: 15-21 Mawrth/March 1919

[English below]

Mae teuluoedd a ffrindiau yn y Sir yn parhau i dderbyn newyddion drwg. Mae’r Preifat David Mathew Williams o Aberteifi wedi marw ar ôl salwch byr tra ar wasanaeth gweithredol. Cynhelir gwasanaeth coffa i’r diweddar Breifat James Jones ym Mryn-gwyn. Tybir bod y Lefftenant R.W.P. Richardes o Benglais, Aberystwyth bellach yn farw yn dilyn adroddiadau ei fod wedi’i anafu a’i fod ar goll ers mis Medi. Mae Emrys Williams, 20 oed, o’r Ffynnon Haearn wedi marw o’r ffliw yn Ffrainc.

Caiff y diweddar Ynnwr Evan Owen a’r diweddar Breifat Thomas Morris Jones eu crybwyll yn y golofn ‘In Memoriam’ a gwelir eu heisiau yn fawr gan eu gwragedd a’u teuluoedd.

Mae’r Swyddfa Dramor yn cyhoeddi telerau’r cytundeb a drefnwyd rhwng Llywodraethau Ffrainc a Phrydain ar gyfer gofalu am feddau Prydeinig yn Ffrainc.

Mae Trysorydd cronfa cofgolofn Aberaeron wedi derbyn £105 gan y Capten J.W. Evans a £25 gan y Capten William Jones.

Yn Aberystwyth mae criw o ddeugain o filwyr Americanaidd wedi cyrraedd y Coleg. Mae’r Capten Sidney Hubert Morgan a’r Uwchgapten Cyril Morgan wedi cael eu hurddo â’r Groes Filwrol am ddewrder ac mae’r Lefftenant Archie McPherson wedi cael ei ddyrchafu i reng Capten. Mae gan y cyn-Uwch-ringyll Gurney, sy’n byw yn Stryd y Dollborth, ddeg o feibion ac wyrion sydd wedi gwasanaethu yn y rhyfel. Mae cyfraniad y dref i ariannu’r rhyfel bellach wedi’i gadarnhau yn record ar gyfer yr Ymerodraeth Brydeinig gyfan.

Mae’r Preifat James Thomas wedi cyrraedd adref yn Aber-porth ac mae bellach wedi cael ei ryddhau o’r Fyddin. Collodd frawd yn Ffrainc ac mae ganddo frawd arall sy’n gwasanaethu gyda Llu Awstralia.

Mae’r Preifat Henry Price gartref ar seibiant yn Llanbadarn tra bod y Capten Tom Jones, yr Uwchgapten J.D. Thomas, y Preifat Evan Morris a’r Preifat Danile Pugh gartref unwaith eto yn Llan-non.

Cynhelir derbyniad yn Llandysul i’r Preifat Evan Davies ac un arall ym Mhontarfynach i’r Gyrrwr John Davies a’r Preifat Benjamin Davies. Cynhelir cyngherddau croeso gartref yn Llangynfelyn a Berth tra cynhelir cyfarfod milwyr yn Llangeler.

Mae’r holl bobl ifanc o ardal Llannarth a alwyd i’r fyddin wedi cael eu rhyddhau.

Mae gêm bêl-droed wedi cael ei chwarae rhwng y Morwyr a’r Milwyr a Ryddhawyd a sifiliaid Aberteifi ac mae casgliad wedi’i gymryd ar gyfer Ffederasiwn y Morwyr a Milwyr a Ryddhawyd.

Mae Jack Watkins yn ysgrifennu yn ei ddyddiadur ei fod wedi glanio yn Southampton am 4pm ddydd Iau 6 Mawrth.

Mae hysbyseb yn ymddangos yn y Cambrian News ar gyfer y Sturmey Archer Countershaft Gear, y mae ei hundod a’i chryfder wedi bod ‘yn sylw cyffredinol gan bob beiciwr modur drwy’r rhyfel. Ni fydd gan negeswyr brys, sy’n gwybod, gêr arall’.

Families and friends in the County continue to receive bad news. Private David Mathew Williams of Cardigan has died after a brief illness contracted while on active service. A memorial service to the late Private James Jones is to be held at Bryngwyn. Lieutenant R.W.P. Richardes of Penglaies, Aberystwyth is now presumed dead having been reported as wounded and missing since September. 20 year old  Emrys Williams of Chalybeate Street has died from influenza in France.

The late Gunner Evan Owen and the Late Private Thomas Morris Jones are mentioned in the ‘In Memoriam’ column and are sadly missed by their wives and families.

The Foreign office announces the terms of the treaty arranged between the French and British Governments for the care of British graves in France.

The Treasurer of the Aberayron war memorial fund has received £105 from Captain J.W. Evans and £25 from Captain William Jones.

In Aberystwyth a party of forty American soldiers have arrived at the College. Captain Sidney Hubert Morgan and Major Cyril Morgan have been invested with the Military Cross for bravery whilst Lieutenant Archie McPherson has been promoted to the rank of Captain. Ex Sergeant-major Gurney who is living at Northgate Street has had ten sons and grandsons serving in the war . The town’s contribution in financing the war has now been established as a record for the whole of the British Empire.

Private James Thomas has arrived home in Aberporth and is now discharged from the Army. He lost a brother in France and has another brother who is serving with the Australian Force.

Private Henry Price is home on leave in Llanbadarn whilst Captain Tom Jones, Major J.D. Thomas, Private Evan Morris and Private Danile Pugh are home once more in Llanon.

A reception is held in Llandyssul to Private Evan Davies and another held in Devil’s Bridge to Driver John Davies and Private Benjamin Davies. Welcome home concerts are held in Llangynfelin and Berth whilst a soldiers meeting is held in Llangeler.

All the young people from the Llanarth district called to the army have been discharged.

[Cliciwch ar y lluniau i’w gwneud yn fwy/Click on images to enlarge]

Gadewch ateb / Leave a reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s